Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★★Trang 91— Tính chuỗi ba phép tính liên tiếp theo sơ đồ mũi tên
Tiết 1 · Bài 2 (trang 91). Số? Bắt đầu từ 68: cộng 5 được số thứ nhất; số thứ nhất trừ 8 được số thứ hai; số thứ hai trừ 36 được số thứ ba. Tìm các số còn thiếu.
Kiến thức cần nhớ
Trong sơ đồ tính nối tiếp, kết quả của bước trước chính là số bắt đầu của bước sau.
a - b - c = a - (b + c): có thể gộp các số cộng, trừ liên tiếp lại rồi tính một lần.
🧠 Phân tích tư duy
Đi đúng theo chiều mũi tên, mỗi bước lấy kết quả của bước trước làm số bắt đầu cho phép tính tiếp theo, không được quay lại dùng số 68 ban đầu cho các bước sau. Bẫy ở chỗ ba mũi tên liên tiếp dễ khiến em tính nhầm mũi tên sau bằng số ban đầu thay vì kết quả vừa tính.
1Cách 1. Tính lần lượt theo từng mũi tên
Định hướng. Đi đúng theo chiều mũi tên, tính xong ô nào thì dùng luôn kết quả đó làm số bắt đầu cho phép tính ở mũi tên tiếp theo.
68+5=73 73−8=65 65−36=29
Sơ đồ đã điền:
Vậy ba số còn thiếu lần lượt là 73; 65; 29.
2Cách 2. Gộp các số cộng, trừ lại rồi tính một lần với 68
Định hướng. Gộp phần thay đổi ròng của cả ba bước (+5, −8, −36) thành một số duy nhất rồi cộng vào 68 để ra thẳng kết quả cuối.
5−8−36=−39 (tổng phần thay đổi là bớt đi 39) 68−39=29
Vậy kết quả cuối vẫn là 29, khớp Cách 1; hai ô trung gian tính lại như Cách 1 là 73 và 65.
Nhận xét. Cách 2 nhanh khi chỉ cần biết kết quả cuối, nhưng đề hỏi đủ cả ba ô nên vẫn phải tính từng bước như Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 vì đề yêu cầu điền đủ cả ba ô trống, phải tính từng bước.
Đáp số.Ba số còn thiếu lần lượt là 73; 65; 29.
Sai lầm thường gặp.Lấy 68 trừ luôn cho 8 (bỏ qua bước cộng 5 trước đó) — sai vì mũi tên thứ hai phải xuất phát từ kết quả 73 của mũi tên thứ nhất.
🚀 Mở rộng.Nếu mũi tên cuối đổi thành −30 thay vì −36 thì số cuối cùng là bao nhiêu?
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★★★Trang 91— Trắc nghiệm: tính rồi so sánh với một khoảng số cho trước
Tiết 1 · Bài 4 (trang 91). Dựa vào câu chuyện của sóc, chuột và nhím, em hãy khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Phép tính nào sau đây có kết quả là số hạt dẻ của sóc, biết số hạt dẻ của sóc nhiều hơn của nhím nhưng ít hơn của chuột? A. 73−33 B. 61−26 C. 83−45
Kiến thức cần nhớ
Muốn xác định một số thoả điều kiện “nhiều hơn a nhưng ít hơn b”, số đó phải lớn hơn a và đồng thời bé hơn b.
Phép trừ (có nhớ) số có hai chữ số cho số có hai chữ số.
Bài 5 · Tiết 1 · Bài 5★★★Trang 92— Ghép thẻ số thành số có hai chữ số thoả điều kiện, rồi tìm tổng và hiệu với thẻ còn lại
Tiết 1 · Bài 5 (trang 92). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp. a) Ghép hai trong ba thẻ số bên được các số có hai chữ số lớn hơn 40 và bé hơn 50. Đó là những số nào? b) Tìm tổng và hiệu của số tìm được ở câu a với số trên tấm thẻ còn lại.
Kiến thức cần nhớ
Số có hai chữ số nằm trong khoảng từ 40 đến 50 (không tính hai đầu) là số có hàng chục bằng 4.
Với mỗi số vừa ghép được, thẻ còn lại (không dùng để ghép) mới là số dùng để tính tổng, hiệu.
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 2★★Trang 92— Đọc số theo đường đi trên hình rồi tính tổng ba số
Tiết 2 · Bài 2 (trang 92-93). Chuồn chuồn bay theo hướng sợi dây dưới đây, xuất phát từ mũi tên. a) Chuồn chuồn sẽ gặp bông hoa đầu tiên ghi số nào và gặp bông hoa sau cùng ghi số nào? b) Tính tổng các số trên ba bông hoa mà chuồn chuồn đã gặp.
Kiến thức cần nhớ
Đọc dữ kiện đúng theo thứ tự đường đi trên hình, không đọc tuỳ ý theo vị trí.
Cộng ba số: có thể cộng lần lượt hoặc nhóm hai số dễ cộng lại trước.
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 3★Trang 93— Bài toán có lời văn dạng tìm tổng hai số
Tiết 2 · Bài 3 (trang 93). Một cửa hàng, buổi sáng bán được 52 lít nước mắm, buổi chiều bán được 43 lít nước mắm. Hỏi cả hai buổi cửa hàng bán được bao nhiêu lít nước mắm?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm tổng số của hai phần, ta lấy phần thứ nhất cộng với phần thứ hai.
Phép cộng (có nhớ) số có hai chữ số với số có hai chữ số.
Bài 10 · Tiết 2 · Bài 5★★Trang 93— Lập tất cả các phép trừ có thể từ một dãy số cho trước
Tiết 2 · Bài 5 (trang 93). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp. Từ sáu số 30, 52, 18, 5, 25, 34 lập được các phép trừ là: 30−5=25; … (lập tiếp các phép trừ còn lại, mỗi phép lấy một số lớn trừ một số bé hơn trong sáu số đã cho).
Kiến thức cần nhớ
Với hai số bất kì trong một dãy số, chỉ lập được một phép trừ có nghĩa (đủ trừ mà không âm) là lấy số lớn trừ số bé.
Với 6 số, số cặp (số lớn, số bé) khác nhau có thể lập được là 15 cặp.