b) Vẽ đường tròn tâm I.
- Ê-ke có một góc vuông (90°) dùng để vẽ hoặc kiểm tra góc vuông trên giấy.
- Com-pa dùng để vẽ đường tròn: giữ nguyên độ mở của com-pa (bằng bán kính) và quay đủ một vòng quanh tâm.
Định hướng. Đặt đúng đỉnh góc vuông của ê-ke vào điểm A rồi kẻ theo hai cạnh của ê-ke sẽ chắc chắn được góc vuông; đặt kim com-pa tại I rồi quay bút chì đủ một vòng sẽ được đường tròn tâm I.
Kẻ theo hai cạnh của ê-ke, mỗi cạnh dài khoảng 5 cm: được cạnh AB (nằm ngang) và cạnh AC (thẳng đứng), AB vuông góc với AC tại A.
Chấm điểm I trên giấy. Mở com-pa với độ mở bằng bán kính đã chọn (ví dụ 3,5 cm), đặt kim nhọn tại I.
Quay com-pa đủ một vòng quanh I: được đường tròn tâm I.
Vậy ta vẽ được góc vuông đỉnh A với hai cạnh AB, AC vuông góc nhau, và đường tròn tâm I nhờ ê-ke và com-pa.
Định hướng. Trên giấy kẻ ô vuông, mọi đường kẻ dọc luôn vuông góc với mọi đường kẻ ngang, nên chỉ cần đặt A đúng vào một giao điểm của lưới ô vuông rồi kẻ theo đúng đường kẻ có sẵn là được góc vuông mà không cần ê-ke; đường tròn có thể vẽ bằng cách buộc một đầu sợi dây vào bút chì, giữ chặt đầu kia tại I với độ dài dây không đổi rồi quay quanh I.
Kẻ theo đường kẻ dọc từ A lên trên 4 ô để được cạnh AC — vì đường ngang và đường dọc của giấy ô vuông luôn vuông góc nhau nên góc A tự động là góc vuông, không cần đo lại.
Đặt I tại một điểm bất kì, buộc dây dài bằng bán kính đã chọn vào bút chì, giữ đầu dây cố định tại I rồi quay bút chì đủ một vòng: được đường tròn tâm I.
Nhận xét. Cách 2 không cần dùng ê-ke hay com-pa mà vẫn vẽ đúng nhờ tính chất có sẵn của lưới ô vuông và của sợi dây có độ dài không đổi, nhưng Cách 1 (dùng đúng dụng cụ học tập) nhanh và chính xác hơn khi có sẵn ê-ke, com-pa.
Vậy dù dùng dụng cụ nào, kết quả vẫn là góc vuông đỉnh A (cạnh AB, AC) và đường tròn tâm I đúng như yêu cầu.



