Chủ đề 2. Phép cộng, phép trừ trong phạm vi 20

Bài 12. Bảng trừ (qua 10)

Vở bài tập Toán 2 — Kết nối tri thức, tập 1 · 9 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 - Bài 1★Trang 49— Bảng trừ (qua 10) trong phạm vi 20 — tính nhẩm
Tiết 1 - Bài 1 (trang 49). Tính nhẩm. ; ; ; ; ; .
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn trừ qua 10, tách số trừ thành hai phần sao cho phần đầu đưa số bị trừ về tròn 10, phần còn lại trừ tiếp vào 10.
  • Bảng trừ (qua 10) gồm các phép trừ có số bị trừ từ 11 đến 18, số trừ từ 2 đến 9 — thuộc bảng để tính nhẩm nhanh.
🧠 Phân tích tư duy
Sáu phép trừ đều có số bị trừ từ 12 đến 18 và số trừ lớn hơn số đơn vị của số bị trừ, nên đều phải "qua 10": tách số trừ để trừ đủ về tròn 10 rồi trừ tiếp phần còn dư. Đây chính là các phép tính đã xuất hiện trong Bảng trừ (qua 10) nên có thể tính nhẩm nhanh nhờ đã thuộc bảng.
1Cách 1. Tách số trừ để trừ qua 10

Định hướng. Tách số trừ thành hai phần sao cho phần đầu đưa số bị trừ về tròn 10, rồi trừ tiếp phần còn lại vào 10.






Vậy ; ; ; ; ; .

2Cách 2. Nhớ thuộc Bảng trừ (qua 10)

Định hướng. Nhớ lại kết quả của sáu phép tính này trong Bảng trừ (qua 10) đã học ở phần Khám phá của Bài 12.






Vậy kết quả khớp hoàn toàn với Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài nên dùng Cách 2 (nhớ thuộc Bảng trừ) vì nhanh nhất; khi chưa thuộc thì dùng Cách 1 (tách số trừ) để tự kiểm tra lại kết quả.
Đáp số. ; ; ; ; ; .
Sai lầm thường gặp. Tách số trừ sai lượng cần bớt cho tròn 10 — ví dụ tính mà tách thay vì , khiến bước đầu chưa tròn 10, dẫn tới kết quả sai.
🚀 Mở rộng. Trong sáu phép tính trên, phép nào có hiệu lớn nhất? Vì sao em nhận ra ngay?
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★Trang 49— Trắc nghiệm — so sánh nhiều hiệu để tìm kết quả lớn nhất
Tiết 1 - Bài 2 (trang 49). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Phép tính nào dưới đây có kết quả lớn nhất?
A.    B.    C.    D.
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm phép trừ có kết quả lớn nhất trong nhiều phương án, phải tính đủ rồi so sánh các kết quả.
  • Hiệu của phép trừ càng lớn khi số bị trừ và số trừ càng cách xa nhau.
🧠 Phân tích tư duy
Đề hỏi "kết quả lớn nhất" trong bốn phương án nên phải tính đủ cả bốn phép trừ rồi so sánh. Không được chọn theo cảm tính nhìn số bị trừ lớn nhất (14 hay 15) vì số trừ đi kèm cũng khác nhau, phải tính ra hiệu thật sự mới so sánh được.
1Cách 1. Tính đủ bốn phép trừ rồi so sánh

Định hướng. Tính ra kết quả của cả bốn phép trừ ở bốn phương án, sau đó so sánh để tìm số lớn nhất.





So sánh: .

Vậy phép tính có kết quả lớn nhất là , tức là đáp án B.

2Cách 2. Ước lượng theo khoảng cách hai số

Định hướng. Không cần tính hết bốn phép — hiệu càng lớn khi số bị trừ và số trừ càng cách xa nhau, nhờ đó loại dần các phương án có hai số gần nhau.

và cách nhau 6 đơn vị.
và cách nhau 9 đơn vị — xa nhất trong bốn phương án.
và cách nhau 7 đơn vị.
và cách nhau 8 đơn vị.

Vậy phương án B () có hai số cách xa nhau nhất nên hiệu lớn nhất, khớp với Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Cách 2 (ước lượng khoảng cách) nhanh hơn khi làm trắc nghiệm; Cách 1 (tính đủ rồi so sánh) chắc chắn tuyệt đối, nên dùng khi còn nghi ngờ.
Đáp số. Đáp án B ().
Sai lầm thường gặp. Chọn theo cảm tính số bị trừ lớn nhất (15 ở phương án D) mà quên tính cả số trừ, dẫn tới chọn nhầm D thay vì B.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi phương án D thành thì đáp án đúng có đổi không? Vì sao?
Bài 3 · Tiết 1 - Bài 3★Trang 49— Tìm số trừ chưa biết sao cho hiệu đúng bằng một số cho trước
Tiết 1 - Bài 3 (trang 49). Số ? Chú ếch mang số 9. Sáu lá sen xung quanh ghi các phép trừ: ; ; ; ; ; . Tìm số cần điền vào mỗi lá sen sao cho phép trừ có kết quả đúng bằng 9 (số ếch mang).
Chú ếch mang số 9 và sáu lá sen ghi phép trừ12 - ?11 - ?16 - ?18 - ?17 - ?13 - ?9
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm số trừ chưa biết khi biết số bị trừ và hiệu, ta lấy số bị trừ trừ đi hiệu.
  • Có thể tìm số trừ bằng cách đếm lùi từ số bị trừ cho tới khi chạm đúng hiệu đã cho.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Tiết 1 - Bài 4★Trang 49— Bài toán có lời văn dùng phép trừ trong phạm vi 20
Tiết 1 - Bài 4 (trang 49). Cả Mai và Mi hái được 15 bông hoa, riêng Mi hái được 7 bông hoa. Hỏi Mai hái được mấy bông hoa?
Kiến thức cần nhớ
  • Biết tổng và một phần, muốn tìm phần còn lại thì lấy tổng trừ đi phần đã biết.
  • Đáp số của bài toán có lời văn phải kèm đúng đơn vị (ở đây là "bông").
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Tiết 2 - Bài 1★Trang 50— Bảng trừ (qua 10) trong phạm vi 20 — tính nhẩm
Tiết 2 - Bài 1 (trang 50). Tính nhẩm. ; ; ; ; ; ; ; ; .
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn trừ qua 10, tách số trừ để đưa số bị trừ về tròn 10 trước, rồi trừ tiếp phần còn lại.
  • Bảng trừ (qua 10) đã học ở phần Khám phá Bài 12 dùng để tra nhanh kết quả.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 6 · Tiết 2 - Bài 2★Trang 50— Nhận biết trừ liên tiếp hai số bằng trừ đi tổng hai số đó
Tiết 2 - Bài 2 (trang 50). Tính nhẩm.
a) và
b) và
c) và
Kiến thức cần nhớ
  • Trừ liên tiếp hai số thì bằng trừ đi tổng của hai số đó: .
  • Muốn trừ qua 10, tách số trừ để đưa số bị trừ về tròn 10 trước, rồi trừ tiếp phần còn lại.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 7 · Tiết 2 - Bài 3★Trang 50— Bài toán có lời văn dùng phép trừ trong phạm vi 20
Tiết 2 - Bài 3 (trang 50). Có 13 bạn và 8 quả bóng, mỗi bạn lấy một quả. Hỏi có bao nhiêu bạn không lấy được bóng?
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm phần còn thiếu khi so sánh hai nhóm số lượng khác nhau, lấy số lớn trừ đi số bé.
  • Đáp số của bài toán có lời văn phải kèm đúng đơn vị (ở đây là "bạn").
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 8 · Tiết 2 - Bài 4★Trang 50— So sánh kết quả phép trừ với một số hoặc với kết quả phép trừ khác
Tiết 2 - Bài 4 (trang 50). >; <; =?
a)

b)
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn so sánh hai biểu thức, phải tính kết quả từng vế trước rồi mới so sánh hai số vừa tìm được.
  • Có thể kiểm tra lại phép trừ bằng phép cộng ngược: hiệu cộng số trừ phải bằng số bị trừ.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 9 · Tiết 2 - Bài 5★Trang 50— Tìm số trừ chưa biết sao cho hiệu đúng bằng một số cho trước
Tiết 2 - Bài 5 (trang 50). Viết số thích hợp vào chỗ chấm.
        
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm số trừ chưa biết khi biết số bị trừ và hiệu, ta lấy số bị trừ trừ đi hiệu.
  • Có thể thử lại bằng phép cộng: số trừ cộng hiệu phải bằng đúng số bị trừ.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 2. Phép cộng, phép trừ trong phạm vi 20