Muốn cộng qua 10, ta tách một số hạng thành hai phần sao cho một phần gộp với số hạng kia vừa đủ 10, rồi cộng phần còn lại vào 10.
Bảng cộng (qua 10) gồm các phép cộng có tổng hai số hạng đều lớn hơn 10: từ 9+2 đến 9+9, 8+3 đến 8+9, … thuộc bảng để tính nhẩm nhanh.
🧠 Phân tích tư duy
Tám phép cộng đều có hai số hạng lớn hơn 5, cộng lại vượt qua 10 nên phải "qua 10": tách một số hạng để gộp đủ chục rồi cộng phần còn dư. Đây chính là các phép tính đã xuất hiện trong Bảng cộng (qua 10) nên có thể tính nhẩm nhanh nhờ đã thuộc bảng. Đề không có bẫy về số liệu, chỉ cần tính đủ và đúng cả tám phép tính.
1Cách 1. Tách số hạng để gộp đủ chục
Định hướng. tách số hạng thứ hai thành hai phần sao cho phần đầu gộp với số hạng thứ nhất vừa đủ chục, rồi cộng tiếp phần còn lại.
Vậy kết quả tám phép tính khớp hoàn toàn với Cách 1.
3Cách 3. Đếm thêm trên tia số
Định hướng. giữ nguyên số hạng lớn hơn, đếm thêm lần lượt từng đơn vị của số hạng còn lại.
8+7: từ 8 đếm thêm 7 lần được 9,10,11,12,13,14,15. 7+4: từ 7 đếm thêm 4 lần được 8,9,10,11. Làm tương tự với các phép tính còn lại.
Vậy8+7=15; 7+4=11; 8+4=12; 6+6=12; 6+5=11; 9+5=14; 9+3=12; 7+6=13, khớp với Cách 1 và Cách 2.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Làm bài nên dùng Cách 2 (nhớ thuộc Bảng cộng) vì nhanh nhất; khi chưa thuộc thì dùng Cách 1 (tách số) để tự kiểm tra lại kết quả.
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★Trang 35— Tính tổng rồi nối kết quả — sắp xếp số theo thứ tự
Tiết 1 - Bài 2 (trang 35). a) Nối mỗi chú sóc với hạt dẻ nhặt được (theo mẫu): các chú sóc ghi phép tính 9+8, 8+6, 7+6, 6+5; các hạt dẻ ghi số 13, 17, 11, 14. b) Viết các số ghi trên những hạt dẻ mà các chú sóc nhặt được theo thứ tự từ bé đến lớn.
Kiến thức cần nhớ
Tính tổng bằng cách tách số hạng để gộp đủ chục, giống Bài 1.
So sánh nhiều số: số nào có hai chữ số luôn lớn hơn số có một chữ số; hai số cùng hai chữ số thì so hàng chục trước, bằng nhau mới so hàng đơn vị.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi chú sóc mang một phép cộng, mỗi hạt dẻ ghi sẵn một kết quả; phải tính từng phép cộng của sóc rồi tìm đúng hạt dẻ ghi số bằng kết quả đó để nối. Sau khi nối xong mới so sánh bốn số trên hạt dẻ để xếp thứ tự từ bé đến lớn.
1Cách 1. Tính từng phép cộng của sóc rồi tìm hạt dẻ
Định hướng. tính tổng của từng chú sóc trước, rồi tìm hạt dẻ ghi đúng số bằng tổng đó để nối.
9+8=17 nên nối với hạt dẻ ghi 17. 8+6=14 nên nối với hạt dẻ ghi 14. 7+6=13 nên nối với hạt dẻ ghi 13. 6+5=11 nên nối với hạt dẻ ghi 11. So sánh bốn số 17,14,13,11: ta có 11<13<14<17.
Vậy các hạt dẻ theo thứ tự từ bé đến lớn là 11,13,14,17.
2Cách 2. Xuất phát từ hạt dẻ, thử ngược lại phép tính của sóc
Định hướng. với mỗi hạt dẻ, thử lần lượt bốn phép tính của sóc để tìm phép tính có kết quả đúng bằng số ghi trên hạt dẻ.
Hạt dẻ ghi 11: chỉ 6+5=11 đúng nên nối với sóc này. Hạt dẻ ghi 13: chỉ 7+6=13 đúng. Hạt dẻ ghi 14: chỉ 8+6=14 đúng. Hạt dẻ ghi 17: chỉ 9+8=17 đúng.
Vậy thứ tự từ bé đến lớn của các hạt dẻ vẫn là 11,13,14,17, khớp với Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 1 vì tính xuôi từ phép cộng của sóc rồi tìm hạt dẻ tự nhiên hơn, ít nhầm lẫn hơn cách thử ngược ở Cách 2.
Bài 3 · Tiết 1 - Bài 3★★Trang 36— Tính tổng, phân loại theo kết quả và so sánh số lượng
Tiết 1 - Bài 3 (trang 36). Sáu đèn lồng ghi các phép tính 7+5, 9+2, 6+8, 6+6, 9+5, 7+7. a) Viết các phép tính ghi ở đèn lồng có kết quả bằng 12. b) Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng: bạn Hoa lấy các đèn lồng ghi phép tính có kết quả bằng 14, bạn Cúc lấy các đèn lồng ghi phép tính có kết quả bằng 12, bạn Bình lấy các đèn lồng còn lại. Bạn lấy được nhiều đèn lồng nhất là: A. Cúc B. Hoa C. Bình.
Kiến thức cần nhớ
Tính tổng bằng cách tách số hạng để gộp đủ chục.
Phân loại một tập hợp số theo điều kiện cho trước rồi đếm số lượng từng nhóm để so sánh.
Bài 4 · Tiết 2 - Bài 1★Trang 36— Đặt tính theo cột — tính tổng hai số hạng
Tiết 2 - Bài 1 (trang 36). Số? Mỗi cột có hai số hạng, viết tổng vào ô trống bên dưới: cột 1: 6 và 5; cột 2: 7 và 6; cột 3: 7 và 7; cột 4: 8 và 6; cột 5: 9 và 5; cột 6: 9 và 8.
Kiến thức cần nhớ
Tổng của hai số hạng trong cùng một cột được viết ở hàng dưới cùng của cột đó.
Cộng qua 10 bằng cách tách số hạng để gộp đủ chục.
Bài 5 · Tiết 2 - Bài 2★Trang 36— Tính liên tiếp theo sơ đồ mũi tên
Tiết 2 - Bài 2 (trang 36). Số? a) 7 cộng 6 được số nào, rồi số đó trừ 10 được số nào? b) 5 cộng 3 được số nào, số đó cộng 7 được số nào, rồi số đó trừ 5 được số nào?
Kiến thức cần nhớ
Đọc sơ đồ mũi tên theo đúng chiều mũi tên chỉ, thực hiện phép tính ghi trên mỗi mũi tên với số ở ô đứng ngay trước nó.
Cộng qua 10 bằng cách tách số hạng để gộp đủ chục; trừ không nhớ thực hiện trực tiếp.
Bài 6 · Tiết 2 - Bài 3★★Trang 37— Tính tổng rồi nối kết quả — tìm giá trị lớn nhất
Tiết 2 - Bài 3 (trang 37). a) Nối mỗi chú gấu với tổ ong lấy được (theo mẫu): các chú gấu ghi phép tính 8+6, 9+3, 7+4; các tổ ong ghi số 12, 14, 11. b) Viết các số ghi ở tổ ong theo thứ tự từ bé đến lớn. c) Viết tiếp vào chỗ chấm: phép tính trên chú gấu có kết quả lớn nhất là …
Kiến thức cần nhớ
Tính tổng hai số hạng bằng cách tách số hạng để gộp đủ chục.
So sánh nhiều số có hai chữ số để tìm số lớn nhất, số bé nhất.
Bài 8 · Tiết 2 - Bài 5★Trang 37— Toán có lời văn — tìm tổng hai số
Tiết 2 - Bài 5 (trang 37). Để giúp đỡ đồng bào vùng bão lụt, buổi sáng có 9 chuyến ô tô chở hàng cứu trợ, buổi chiều có 7 chuyến ô tô chở hàng cứu trợ vào miền Trung. Hỏi cả buổi sáng và buổi chiều có bao nhiêu chuyến ô tô chở hàng cứu trợ?
Kiến thức cần nhớ
Bài toán hỏi "tất cả", "cả hai" thường dùng phép cộng các số đã biết.
Trình bày bài giải đủ ba phần: câu lời giải, phép tính kèm đơn vị trong ngoặc đơn, và dòng Đáp số.
