Chủ đề 2. Phép cộng, phép trừ trong phạm vi 20

Bài 13. Bài toán về nhiều hơn, ít hơn một số đơn vị

Vở bài tập Toán 2 — Kết nối tri thức, tập 1 · 6 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 - Bài 1★Trang 51— Toán có lời văn: tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn
Tiết 1 - Bài 1 (trang 51). Việt cắt được 9 bông hoa, Mai cắt được nhiều hơn Việt 4 bông hoa. Hỏi Mai cắt được bao nhiêu bông hoa?
Bông hoa: đã biết và nhiều hơnViệt: 9 bôngNhiều hơn 4Mai: ? bông
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn, ta lấy số bé cộng với phần nhiều hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho số bông hoa Việt cắt được (9 bông) và Mai cắt nhiều hơn Việt 4 bông — số bông hoa của Mai là số lớn hơn, phải lấy số của Việt cộng với phần nhiều hơn. Bẫy của đề là dễ lấy luôn 4 làm đáp số.
1Cách 1. Tính bằng phép cộng

Định hướng. Việt cắt được 9 bông hoa, Mai cắt nhiều hơn 4 bông — lấy 9 cộng 4 để tìm số bông hoa của Mai.

Tóm tắt
Việt: 9 bông hoa
Mai nhiều hơn Việt: 4 bông hoa
Mai: ? bông hoa

Bài giải
Số bông hoa Mai cắt được là:
(bông)
Đáp số: 13 bông hoa.

Vậy Mai cắt được 13 bông hoa.

2Cách 2. Đếm thêm trên tia số

Định hướng. Xuất phát từ 9, mỗi bông hoa nhiều hơn là một bước nhảy tới, nhảy đúng 4 bước.

Từ 9 nhảy tới 1 bước được 10, rồi 11, 12
Nhảy tới bước thứ 4 được 13
Đáp số: 13 bông hoa.

Vậy đếm thêm 4 bước từ 9 cũng ra 13 bông hoa, khớp với Cách 1.

Nhận xét. Đếm thêm từng bước chỉ tiện khi phần nhiều hơn nhỏ; phần nhiều hơn lớn thì nên cộng thẳng như Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: cộng thẳng để ra ngay số bông hoa của Mai, khỏi mất công nhảy từng bước trên tia số.
Đáp số. 13 bông hoa.
Sai lầm thường gặp. Lấy 4 làm đáp số luôn, quên rằng 4 chỉ là phần Mai cắt nhiều hơn Việt, phải cộng thêm vào 9 bông hoa của Việt mới ra số bông hoa của Mai.
🚀 Mở rộng. Nếu Mai cắt được nhiều hơn Việt 7 bông hoa thì Mai cắt được bao nhiêu bông hoa?
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★Trang 51— Toán có lời văn: tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn
Tiết 1 - Bài 2 (trang 51). Trên bờ có 8 con vịt, dưới ao có nhiều hơn trên bờ 5 con vịt. Hỏi dưới ao có bao nhiêu con vịt?
Con vịt: đã biết và nhiều hơnTrên bờ: 8 conNhiều hơn 5Dưới ao: ? con
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn, ta lấy số bé cộng với phần nhiều hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho số vịt trên bờ (8 con) và số vịt dưới ao nhiều hơn trên bờ 5 con — số vịt dưới ao là số lớn hơn, phải lấy 8 cộng 5. Bẫy của đề là hai số 8 và 5 gần nhau, dễ đọc nhầm 5 là số vịt dưới ao.
1Cách 1. Tính bằng phép cộng

Định hướng. Trên bờ có 8 con vịt, dưới ao nhiều hơn 5 con — lấy 8 cộng 5 để tìm số vịt dưới ao.

Tóm tắt
Trên bờ: 8 con vịt
Dưới ao nhiều hơn trên bờ: 5 con vịt
Dưới ao: ? con vịt

Bài giải
Số con vịt dưới ao là:
(con)
Đáp số: 13 con.

Vậy dưới ao có 13 con vịt.

2Cách 2. Tách số cho tròn chục

Định hướng. Tách 5 thành 2 và 3, lấy 8 cộng 2 cho tròn chục trước rồi cộng nốt phần còn lại.

Tách:
(con)
(con)
Đáp số: 13 con.

Vậy tách số cũng cho ra 13 con vịt, khớp với Cách 1.

Nhận xét. Tách cho tròn chục giúp cộng nhẩm nhanh mà không cần đặt tính.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 2: tách để cộng nhẩm qua số tròn chục 10, tính rất nhanh mà không cần giấy nháp.
Đáp số. 13 con vịt.
Sai lầm thường gặp. Đọc nhầm đề thành "trên bờ có 5 con, dưới ao có 8 con" rồi lấy 8 làm đáp số luôn — sai vì đề cho trên bờ 8 con, dưới ao nhiều hơn 5 con, phải cộng mới đúng.
🚀 Mở rộng. Nếu dưới ao có nhiều hơn trên bờ 9 con vịt thì dưới ao có bao nhiêu con vịt?
Bài 3 · Tiết 1 - Bài 3★Trang 51— Toán có lời văn: tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn
Tiết 1 - Bài 3 (trang 51). Cành trên có 12 con chim, cành dưới có nhiều hơn cành trên 3 con chim. Hỏi cành dưới có bao nhiêu con chim?
Con chim: đã biết và nhiều hơnCành trên: 12 con chimNhiều hơn 3Cành dưới: ? con chim
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn, ta lấy số bé cộng với phần nhiều hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho số chim cành trên (12 con) và cành dưới nhiều hơn cành trên 3 con — số chim cành dưới là số lớn hơn, phải lấy 12 cộng 3. Bẫy của đề là dễ lấy luôn 3 làm đáp số.
1Cách 1. Tính bằng phép cộng

Định hướng. Cành trên có 12 con chim, cành dưới nhiều hơn 3 con — lấy 12 cộng 3 để tìm số chim cành dưới.

Tóm tắt
Cành trên: 12 con chim
Cành dưới nhiều hơn cành trên: 3 con chim
Cành dưới: ? con chim

Bài giải
Số con chim ở cành dưới là:
(con chim)
Đáp số: 15 con chim.

Vậy cành dưới có 15 con chim.

2Cách 2. Đếm thêm trên tia số

Định hướng. Xuất phát từ 12, mỗi con chim nhiều hơn là một bước nhảy tới, nhảy đúng 3 bước.

Từ 12 nhảy tới 1 bước được 13, rồi 14
Nhảy tới bước thứ 3 được 15
Đáp số: 15 con chim.

Vậy đếm thêm 3 bước từ 12 cũng ra 15 con chim, khớp với Cách 1.

Nhận xét. Đếm thêm từng bước chỉ tiện khi phần nhiều hơn nhỏ; phần nhiều hơn lớn thì nên cộng thẳng như Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: cộng thẳng để tìm ngay số chim cành dưới, không cần đếm nhảy từng con một.
Đáp số. 15 con chim.
Sai lầm thường gặp. Lấy 3 làm đáp số luôn, quên rằng 3 chỉ là phần cành dưới nhiều hơn cành trên, phải cộng thêm vào 12 con chim của cành trên.
🚀 Mở rộng. Nếu cành dưới có nhiều hơn cành trên 8 con chim thì cành dưới có bao nhiêu con chim?
Bài 4 · Tiết 2 - Bài 1★Trang 52— Toán có lời văn: tìm số bé hơn khi biết số lớn và phần ít hơn
Tiết 2 - Bài 1 (trang 52). Sóc nâu nhặt được 12 hạt dẻ, sóc xám nhặt được ít hơn sóc nâu 3 hạt dẻ. Hỏi sóc xám nhặt được bao nhiêu hạt dẻ?
Hạt dẻ: đã biết và ít hơnSóc nâu: 12 hạt dẻÍt hơn 3Sóc xám: ? hạt dẻ
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm số bé hơn khi biết số lớn và phần ít hơn, ta lấy số lớn trừ đi phần ít hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho số hạt dẻ sóc nâu nhặt được (12 hạt) và sóc xám ít hơn sóc nâu 3 hạt — số hạt dẻ sóc xám là số bé hơn, phải lấy 12 trừ đi 3. Bẫy của đề là dễ lấy luôn 3 làm đáp số.
1Cách 1. Tính bằng phép trừ

Định hướng. Sóc nâu nhặt được 12 hạt dẻ, sóc xám ít hơn 3 hạt — lấy 12 trừ 3 để tìm số hạt dẻ sóc xám nhặt được.

Tóm tắt
Sóc nâu: 12 hạt dẻ
Sóc xám ít hơn sóc nâu: 3 hạt dẻ
Sóc xám: ? hạt dẻ

Bài giải
Số hạt dẻ sóc xám nhặt được là:
(hạt dẻ)
Đáp số: 9 hạt dẻ.

Vậy sóc xám nhặt được 9 hạt dẻ.

2Cách 2. Đếm lùi trên tia số

Định hướng. Xuất phát từ 12, mỗi hạt dẻ ít hơn là một bước lùi, lùi đúng 3 bước.

Từ 12 lùi 1 bước được 11, rồi 10
Lùi tới bước thứ 3 được 9
Đáp số: 9 hạt dẻ.

Vậy đếm lùi 3 bước từ 12 cũng ra 9 hạt dẻ, khớp với Cách 1.

Nhận xét. Đếm lùi từng bước chỉ tiện khi phần ít hơn nhỏ; phần ít hơn lớn thì nên trừ thẳng như Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: trừ thẳng để ra ngay số hạt dẻ sóc xám nhặt được, khỏi lùi từng bước dễ đếm sót.
Đáp số. 9 hạt dẻ.
Sai lầm thường gặp. Lấy 3 làm đáp số luôn, quên rằng 3 chỉ là phần sóc xám ít hơn sóc nâu, phải lấy 12 trừ đi 3 mới ra số hạt dẻ sóc xám nhặt được.
🚀 Mở rộng. Nếu sóc xám nhặt được ít hơn sóc nâu 7 hạt dẻ thì sóc xám nhặt được bao nhiêu hạt dẻ?
Bài 5 · Tiết 2 - Bài 2★Trang 52— Toán có lời văn: tìm số bé hơn khi biết số lớn và phần ít hơn (giải theo tóm tắt)
Tiết 2 - Bài 2 (trang 52). Giải bài toán theo tóm tắt sau: Hàng trên: 11 ô tô. Hàng dưới ít hơn hàng trên: 3 ô tô. Hàng dưới: ... ô tô?
Ô tô: đã biết và ít hơnHàng trên: 11 ô tôÍt hơn 3Hàng dưới: ? ô tô
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm số bé hơn khi biết số lớn và phần ít hơn, ta lấy số lớn trừ đi phần ít hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Tóm tắt cho số ô tô hàng trên (11) và hàng dưới ít hơn hàng trên 3 ô tô — phải lấy 11 trừ đi 3 để tìm số ô tô hàng dưới. Bẫy của đề là tóm tắt không viết lại câu hỏi bằng lời văn, phải tự đọc tóm tắt ra thành câu hỏi đầy đủ.
1Cách 1. Tính bằng phép trừ

Định hướng. Hàng trên có 11 ô tô, hàng dưới ít hơn 3 ô tô — lấy 11 trừ 3 để tìm số ô tô hàng dưới.

Tóm tắt
Hàng trên: 11 ô tô
Hàng dưới ít hơn hàng trên: 3 ô tô
Hàng dưới: ? ô tô

Bài giải
Số ô tô ở hàng dưới là:
(ô tô)
Đáp số: 8 ô tô.

Vậy hàng dưới có 8 ô tô.

2Cách 2. Đếm lùi trên tia số

Định hướng. Xuất phát từ 11, mỗi ô tô ít hơn là một bước lùi, lùi đúng 3 bước.

Từ 11 lùi 1 bước được 10, rồi 9
Lùi tới bước thứ 3 được 8
Đáp số: 8 ô tô.

Vậy đếm lùi 3 bước từ 11 cũng ra 8 ô tô, khớp với Cách 1.

Nhận xét. Đếm lùi từng bước chỉ tiện khi phần ít hơn nhỏ; phần ít hơn lớn thì nên trừ thẳng như Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: trừ thẳng theo đúng tóm tắt đã cho, không cần vẽ lại tia số để đếm lùi.
Đáp số. 8 ô tô.
Sai lầm thường gặp. Lấy 3 làm đáp số luôn, quên rằng 3 chỉ là phần hàng dưới ít hơn hàng trên, phải lấy 11 trừ đi 3 mới ra số ô tô hàng dưới.
🚀 Mở rộng. Nếu hàng dưới ít hơn hàng trên 7 ô tô thì hàng dưới có bao nhiêu ô tô?
Bài 6 · Tiết 2 - Bài 3★Trang 52— Toán có lời văn: tìm số bé hơn khi biết số lớn và phần ít hơn
Tiết 2 - Bài 3 (trang 52). Trên sân có 19 con vịt, số gà ít hơn số vịt là 5 con. Hỏi trên sân có bao nhiêu con gà?
Gà và vịt: đã biết và ít hơnVịt: 19 conÍt hơn 5Gà: ? con
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm số bé hơn khi biết số lớn và phần ít hơn, ta lấy số lớn trừ đi phần ít hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho số vịt trên sân (19 con) và số gà ít hơn số vịt 5 con — số gà là số bé hơn, phải lấy 19 trừ đi 5. Bẫy của đề là dễ lấy luôn 5 làm đáp số.
1Cách 1. Tính bằng phép trừ

Định hướng. Sân có 19 con vịt, số gà ít hơn 5 con — lấy 19 trừ 5 để tìm số con gà.

Tóm tắt
Vịt: 19 con
Gà ít hơn vịt: 5 con
Gà: ? con

Bài giải
Số con gà trên sân là:
(con)
Đáp số: 14 con.

Vậy trên sân có 14 con gà.

2Cách 2. Đếm lùi trên tia số

Định hướng. Xuất phát từ 19, mỗi con gà ít hơn là một bước lùi, lùi đúng 5 bước.

Từ 19 lùi 1 bước được 18, rồi 17, 16, 15
Lùi tới bước thứ 5 được 14
Đáp số: 14 con.

Vậy đếm lùi 5 bước từ 19 cũng ra 14 con gà, khớp với Cách 1.

Nhận xét. Đếm lùi từng bước chỉ tiện khi phần ít hơn nhỏ; phần ít hơn lớn thì nên trừ thẳng như Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: trừ thẳng để ra ngay số gà, phần ít hơn tới 5 con nên đếm lùi từng bước sẽ rất chậm.
Đáp số. 14 con gà.
Sai lầm thường gặp. Lấy 5 làm đáp số luôn, quên rằng 5 chỉ là phần gà ít hơn vịt, phải lấy 19 trừ đi 5 mới ra số con gà.
🚀 Mở rộng. Nếu số gà ít hơn số vịt 9 con thì trên sân có bao nhiêu con gà?