Muốn bấm đúng một phép tính trên máy tính cầm tay, ta nhập lần lượt các chữ số và dấu phép tính đúng như phép tính đã cho, rồi bấm dấu = để xem kết quả.
🧠 Phân tích tư duy
Giống bài học ở mục a) của SGK Bài 42 nhưng có bốn cặp thay vì ba: mỗi phép tính có đúng một dãy phím tương ứng, chỉ cần đọc đúng chữ số và dấu phép tính trong dãy phím rồi so khớp với đề. Bốn phép tính có đủ bốn loại dấu khác nhau (×, −, +, :) nên chỉ cần nhìn dấu là loại được ngay.
1Cách 1. Nhận diện qua dấu phép tính
Định hướng. Mỗi phép tính chỉ có đúng một loại dấu nên nhìn dấu là loại được ngay các dãy phím không khớp.
1) có dấu nhân nên chỉ dãy (D) có dấu "×" phù hợp. 2) có dấu trừ nên chỉ dãy (C) có dấu "−" phù hợp. 3) có dấu cộng nên chỉ dãy (B) có dấu "+" phù hợp. 4) có dấu chia nên chỉ dãy (A) có dấu ":" phù hợp.
Vậy nối 1-(D), 2-(C), 3-(B), 4-(A).
2Cách 2. Đối chiếu đúng thứ tự chữ số
Định hướng. So khớp đúng thứ tự các chữ số xuất hiện trong phép tính với thứ tự chữ số được bấm trong dãy phím.
1) có các số 876 và 97 nên dãy phím bắt đầu 8, 7, 6 rồi đến 9, 7 — đó là (D). 2) có các số 1 873 và 387 nên dãy phím bắt đầu 1, 8, 7, 3 rồi đến 3, 8, 7 — đó là (C). 3) có các số 892 và 9 334 nên dãy phím bắt đầu 8, 9, 2 rồi đến 9, 3, 3, 4 — đó là (B). 4) có các số 4 806 và 54 nên dãy phím bắt đầu 4, 8, 0, 6 rồi đến 5, 4 — đó là (A).
Vậy kết quả nối trùng khớp với Cách 1.
3Cách 3. Tính tay rồi bấm máy kiểm chứng
Định hướng. Tính trước kết quả bằng cách đặt tính, sau đó bấm thử từng dãy phím để kiểm chứng.
876×97=84972, bấm (D) máy hiện đúng. 1873−387=1486, bấm (C) máy hiện đúng. 892+9334=10226, bấm (B) máy hiện đúng. 4806:54=89, bấm (A) máy hiện đúng.
Vậy cả bốn cặp nối đều được kiểm chứng đúng.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Làm nhanh nên dùng Cách 1: nhìn đúng một dấu phép tính là loại ngay ba phương án sai.
Đáp số.1 - (D); 2 - (C); 3 - (B); 4 - (A).
Sai lầm thường gặp.Nối theo đúng vị trí hàng (chọn 1-(A) vì (A) đứng hàng trên cùng), quên rằng bốn dãy phím đã bị xáo trộn thứ tự so với bốn phép tính.
🚀 Mở rộng.Phép tính 4806:54 có chia hết không? Em hãy kiểm tra lại bằng phép nhân ngược 89×54.
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 20— Tính giá trị phép tính rồi dùng máy tính cầm tay kiểm tra kết quả
Tiết 1 · Bài 2 (trang 20). Đặt tính rồi tính, sau đó sử dụng máy tính cầm tay để kiểm tra kết quả. a) 338+798 b) 671−17 c) 827×18 d) 5071:11
Kiến thức cần nhớ
Muốn kiểm tra một phép tính bằng máy tính cầm tay, ta nhập đúng các số và dấu phép tính rồi bấm dấu = để đọc kết quả hiện trên màn hình.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn phép tính cơ bản, giống dạng bài Hoạt động (mục a) Bài 2 của SGK. Câu d) 5071:11 chia hết đúng (dư 0) nên kết quả là số tự nhiên 461, khác với ví dụ chia có dư của SGK — cần thử lại bằng phép nhân ngược để chắc chắn không nhầm.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột dọc
Định hướng. Đặt tính theo cột dọc rồi mới bấm máy kiểm tra lại từng kết quả.
a) 338+798=1136. b) 671−17=654. c) 827×18=14886 (đặt tính: 827×8=6616; 827×10=8270; cộng 6616+8270=14886). d) 5071:11=461 (chia hết, dư 0).
Hình minh hoạ (có kết quả)
Vậy bấm máy kiểm tra, cả bốn kết quả đều khớp.
2Cách 2. Mô phỏng đúng dãy phím bấm máy tính cầm tay
Định hướng. Bấm lần lượt đúng các chữ số và dấu phép tính rồi đọc kết quả trên màn hình.
a) bấm 3 3 8 + 7 9 8 =, máy hiện 1136. b) bấm 6 7 1 − 1 7 =, máy hiện 654. c) bấm 8 2 7 × 1 8 =, máy hiện 14 886. d) bấm 5 0 7 1 : 1 1 =, máy hiện 461.
Vậy kết quả trên máy hoàn toàn khớp với Cách 1.
3Cách 3. Tính nhẩm bằng cách tách số thuận tiện
Định hướng. Tách số thành phần thuận tiện để tính nhẩm nhanh, không đặt tính.
a) 338+798=338+800−2=1138−2=1136. b) 671−17=671−20+3=651+3=654. c) 827×18=827×20−827×2=16540−1654=14886. d) nhận thấy 11×461=4610+461=5071 nên 5071:11=461.
Vậy bốn kết quả tính nhẩm đều trùng khớp với hai cách trên.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Khi trình bày bài làm nên dùng Cách 1 (đặt tính); Cách 2 (bấm máy) chỉ dùng để dò lại kết quả cho nhanh.
Đáp số.a) 1 136. b) 654. c) 14 886. d) 461.
Sai lầm thường gặp.Ở câu c), cộng thiếu hàng chục nghìn khi tính 6616+8270, ra kết quả sai 14 876 thay vì đúng 14 886 — nên thử lại bằng máy tính cầm tay để phát hiện lỗi.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi câu d) thành 5072:11 (không chia hết), máy tính cầm tay sẽ hiện kết quả dạng số nào?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 20— Tính giá trị biểu thức nhiều phép tính bằng máy tính cầm tay (chú ý thứ tự thực hiện phép tính)
Tiết 1 · Bài 3 (trang 20). Sử dụng máy tính cầm tay để tính giá trị của các biểu thức sau: a) 873+1887+3541 b) 4769−1873+991 c) 76+88×4 d) 8736−258:3
Kiến thức cần nhớ
Với biểu thức chỉ có phép cộng, trừ (không có nhân, chia), máy tính cầm tay cơ bản bấm tuần tự vẫn cho kết quả đúng.
Với biểu thức có cả nhân/chia lẫn cộng/trừ, phải tính phần nhân/chia trước (trên giấy hoặc bấm riêng) rồi mới cộng/trừ, không bấm tuần tự trên máy tính cơ bản.
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★★Trang 21— So sánh cách máy tính cầm tay cơ bản tính biểu thức nhiều phép tính với thứ tự thực hiện phép tính đúng
Tiết 1 · Bài 4 (trang 21). Mai tính giá trị của biểu thức 768−36:2 bằng cách bấm máy tính cầm tay như sau: bấm lần lượt 7, 6, 8, −, 3, 6, :, 2, =. Hỏi giá trị mà Mai nhận được chênh lệch với kết quả chính xác bao nhiêu đơn vị?
Kiến thức cần nhớ
Máy tính cầm tay cơ bản tính tuần tự theo đúng thứ tự bấm phím, không tự ưu tiên phép nhân, chia trước phép cộng, trừ.
Bài 5 · Tiết 2 · Bài 1★★Trang 21— Chọn dãy phím bấm máy tính cầm tay đúng với dạng toán tìm giá trị % hoặc tìm tỉ số %
Tiết 2 · Bài 1 (trang 21). Nối cách bấm máy tính cầm tay phù hợp với mỗi đề toán. 1) 6% của 50 2) Tỉ số phần trăm của 5 và 8 3) 17% của 9 4) Tỉ số phần trăm của 14 và 35 Bốn dãy phím cho sẵn (xáo trộn thứ tự): (A) 1 4 : 3 5 % =; (B) 9 × 1 7 % =; (C) 5 0 × 6 % =; (D) 5 : 8 % =.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm giá trị phần trăm của một số bằng máy tính cầm tay, ta bấm: số đã cho, ×, số phần trăm, %, =.
Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số bằng máy tính cầm tay, ta bấm: số thứ nhất, :, số thứ hai, %, =.
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 3★Trang 22— Tìm tỉ số phần trăm của hai số bằng máy tính cầm tay
Tiết 2 · Bài 3 (trang 22). Sử dụng máy tính cầm tay để tính rồi viết kết quả vào chỗ chấm. a) Tỉ số phần trăm của 3 và 12 b) Tỉ số phần trăm của 81 và 150 c) Tỉ số phần trăm của 5 và 200 d) Tỉ số phần trăm của 56 và 140
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số bằng máy tính cầm tay, ta bấm: số thứ nhất, :, số thứ hai, %, =.
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 4★Trang 22— Tìm giá trị phần trăm của một số áp dụng cho bảng số liệu nhiều mặt hàng
Tiết 2 · Bài 4 (trang 22). Nhằm tri ân khách hàng, cửa hàng đã điều chỉnh giảm giá tất cả các mặt hàng: giá mới bằng 75% giá cũ. Sử dụng máy tính cầm tay, hãy hoàn thành bảng sau. Áo len: giá cũ 450 000 đồng. Mũ: giá cũ 100 000 đồng. Khăn: giá cũ 250 000 đồng. Nước hoa: giá cũ 799 000 đồng.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm giá trị phần trăm của một số bằng máy tính cầm tay, ta bấm: số đã cho, ×, số phần trăm, %, =.
Bài 9 · Tiết 2 · Bài 5★Trang 22— Tính tiền lãi ngân hàng theo lãi suất phần trăm một năm (số liệu lớn)
Tiết 2 · Bài 5 (trang 22). Cô Hiền gửi 580 000 000 đồng vào ngân hàng với lãi suất 9% một năm. Hãy sử dụng máy tính cầm tay để tính số tiền lãi mà cô Hiền nhận được sau một năm.
Kiến thức cần nhớ
Tiền lãi sau một năm bằng số tiền gửi nhân với lãi suất một năm.
