Chủ đề 7. Tỉ số và các bài toán liên quan

Bài 43. Thực hành và trải nghiệm sử dụng máy tính cầm tay

Vở bài tập Toán 5 — Kết nối tri thức, tập 2 · 5 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

#Toán5 #ChủĐề7 #VởBàiTập_Tập2 #trang23 #CùngBàiBênSGK #BàiTiếpTheo

Mở bài học này trong app ↗📗 Xem bài này trong SGK →

Bài 1 · Bài 1★Trang 23— Tính tổng số tiền khi mua nhiều vật cùng một giá bằng máy tính cầm tay

Bài 1 (trang 23). Rô-bốt mua 9 chiếc bút, mỗi chiếc có giá 17 000 đồng. Số tiền mà Rô-bốt cần trả cho người bán hàng là ……………. đồng.

Kiến thức cần nhớ

Muốn tính số tiền phải trả khi mua nhiều vật có cùng một giá, ta lấy giá tiền một vật nhân với số vật đã mua.

🧠 Phân tích tư duy

Đề cho giá một chiếc bút và số chiếc Rô-bốt mua, hỏi tổng tiền phải trả — đây là bài toán nhân đơn giản: lấy giá một chiếc nhân với số chiếc mua. Dạng bài giống hệt Hoạt động Bài 1 của SGK, chỉ đổi tên nhân vật và số liệu. Số tiền một chiếc bút có ba chữ số 0 nên bấm máy tính cầm tay giúp tránh đếm nhầm số 0 khi nhân.

1Cách 1. Bấm máy tính cầm tay

Định hướng. Đề cho giá một chiếc bút và số chiếc mua, hỏi tổng tiền — bấm máy tính cầm tay theo đúng phép nhân là nhanh nhất.

Bài giải
Số tiền Rô-bốt cần trả là:

17000 \times 9 = 153000

(đồng)
Đáp số: 153 000 đồng.

Vậy Rô-bốt cần trả 153 000 đồng.

2Cách 2. Tách số chiếc bút cho dễ tính rồi cộng lại

Định hướng. Tách 9 chiếc thành 10 chiếc trừ 1 chiếc, tính tiền 10 chiếc trước cho tròn rồi trừ bớt tiền một chiếc — vận dụng tính chất nhân một số với một hiệu.

Bài giải
Số tiền mua 10 chiếc bút là:

17000 \times 10 = 170000

(đồng)
Số tiền Rô-bốt cần trả (bớt đi 1 chiếc) là:

170000 - 17000 = 153000

(đồng)
Đáp số: 153 000 đồng.

Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1.

3Cách 3. Cộng liên tiếp giá tiền từng chiếc bút

Định hướng. Phép nhân với một số nhỏ có thể hiểu là cộng liên tiếp cùng một số hạng — cộng 9 lần giá 17 000 đồng.

Bài giải
Số tiền Rô-bốt cần trả là:

17000 + 17000 + 17000 + 17000 + 17000 + 17000 + 17000 + 17000 + 17000 = 153000

(đồng)
Đáp số: 153 000 đồng.

Vậy cả ba cách đều cho cùng kết quả 153 000 đồng.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài nên dùng Cách 1 (bấm máy tính cầm tay) vì nhanh và ít nhầm nhất; Cách 2 tiện khi tính nhẩm không có máy vì 17 000 × 10 rất dễ tính.

Đáp số. 153 000 đồng.

Sai lầm thường gặp. Bấm máy nhầm thành

17000 + 9 = 17009

(bấm nhầm dấu cộng thay vì dấu nhân), quên rằng bài yêu cầu nhân giá tiền với số lượng chứ không phải cộng số lượng vào giá tiền.

🚀 Mở rộng. Nếu Rô-bốt mua thêm 1 chiếc bút nữa (tổng 10 chiếc), số tiền Rô-bốt cần trả là bao nhiêu?

Mở bài này trong app ↗

Bài 2 · Bài 2★Trang 23— Tìm giá trị phần trăm của một số (số tiền được giảm giá)

Bài 2 (trang 23). Cửa hàng tri ân khách hàng bằng cách giảm giá 5% tất cả các mặt hàng. Số tiền mà Mai được giảm khi:
a) Mua một cuốn truyện giá 80 000 đồng là …………. đồng.
b) Mua một cái hộp bút giá 110 000 đồng là …………. đồng.

Kiến thức cần nhớ

Muốn tìm giá trị phần trăm của một số, ta lấy số đó nhân với tỉ số phần trăm.

🧠 Phân tích tư duy

Đề hỏi số tiền được giảm (5% của giá gốc), không phải số tiền phải trả sau khi giảm — đây là bẫy dễ nhầm giữa "số tiền giảm" và "số tiền còn phải trả". Hai mặt hàng có giá khác nhau nên phải tính riêng cho từng câu a) và b), không dùng chung một đáp số.

1Cách 1. Nhân trực tiếp giá gốc với tỉ số phần trăm

Định hướng. Lấy giá gốc từng mặt hàng nhân trực tiếp với 5% để ra số tiền được giảm.

Bài giải
a) Số tiền Mai được giảm khi mua cuốn truyện là:

80000 \times 5% = 4000

(đồng)
b) Số tiền Mai được giảm khi mua hộp bút là:

110000 \times 5% = 5500

(đồng)
Đáp số: a) 4 000 đồng. b) 5 500 đồng.

Vậy Mai được giảm 4 000 đồng và 5 500 đồng.

2Cách 2. Đổi tỉ số phần trăm thành phân số rồi nhân

Định hướng. Đổi $5% = \frac{5}{100}$ rồi nhân với giá gốc — cách làm quen thuộc trước khi có máy tính cầm tay.

Bài giải
a) Số tiền Mai được giảm khi mua cuốn truyện là:

80000 \times \frac{5}{100} = 4000

(đồng)
b) Số tiền Mai được giảm khi mua hộp bút là:

110000 \times \frac{5}{100} = 5500

(đồng)
Đáp số: a) 4 000 đồng. b) 5 500 đồng.

Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1.

3Cách 3. Rút về đơn vị phần trăm: tính 1% rồi nhân 5

Định hướng. Tìm giá trị của 1% giá gốc trước, rồi nhân với 5 để ra ngay số tiền được giảm 5%.

Bài giải
a) 1% giá cuốn truyện là:

80000 : 100 = 800

(đồng); số tiền được giảm là:

800 \times 5 = 4000

(đồng)
b) 1% giá hộp bút là:

110000 : 100 = 1100

(đồng); số tiền được giảm là:

1100 \times 5 = 5500

(đồng)
Đáp số: a) 4 000 đồng. b) 5 500 đồng.

Vậy cả ba cách đều cho cùng kết quả.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Cách 1 nhanh nhất khi có máy tính cầm tay vì bấm thẳng dấu %; Cách 3 hữu ích khi tính nhẩm không có máy.

Đáp số. a) 4 000 đồng. b) 5 500 đồng.

Sai lầm thường gặp. Nhầm tính số tiền phải trả sau khi giảm (76 000 đồng và 104 500 đồng) rồi ghi nhầm đó là "số tiền được giảm" — trong khi đề chỉ hỏi phần chênh lệch được giảm, không phải giá còn lại.

🚀 Mở rộng. Nếu cửa hàng giảm giá 5% cho một món hàng giá 200 000 đồng, số tiền được giảm là bao nhiêu?

Mở bài này trong app ↗

Bài 3 · Bài 3★★★Trang 23— Tính tổng hóa đơn, so sánh với mức quy định rồi tìm giá trị phần trăm được hoàn (có điều kiện)

Bài 3 (trang 23). Tại một hội chợ, người ta hoàn tiền 10% cho mọi hóa đơn từ 500 000 đồng trở lên. Tính số tiền được hoàn lại của mỗi hóa đơn sau:
a) Hóa đơn gồm ba khoản 350 000 đồng, 200 000 đồng và 20 000 đồng.
b) Hóa đơn gồm ba khoản 80 000 đồng, 200 000 đồng và 120 000 đồng.

Kiến thức cần nhớ

Muốn biết một hóa đơn có đạt điều kiện được hoàn tiền hay không, trước hết phải cộng đủ các khoản để ra tổng hóa đơn rồi so sánh với mức quy định.
Muốn tìm giá trị phần trăm của một số, ta lấy số đó nhân với tỉ số phần trăm.

🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

Mở bài này trong app ↗

Bài 4 · Bài 4★★Trang 23— Tìm giá trị phần trăm của một số (tính tiền lãi gửi tiết kiệm)

Bài 4 (trang 23). Rô-bốt gửi vào ngân hàng 175 000 000 đồng với lãi suất 4% một năm. Số tiền lãi mà Rô-bốt nhận được sau một năm là ………………… đồng.

Kiến thức cần nhớ

Muốn tìm giá trị phần trăm của một số, ta lấy số đó nhân với tỉ số phần trăm.

🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

Mở bài này trong app ↗

Bài 5 · Bài 5★★★Trang 23— Tính tiền thừa khi mua nhiều loại hàng khác giá rồi trừ vào số tiền đưa ra

Bài 5 (trang 23). Chú Huy đưa 500 000 đồng để trả tiền hàng gồm 5 gói kẹo (18 000 đồng/gói) và 7 chai sữa (26 000 đồng/chai). Số tiền cần trả lại là …………. đồng.

Kiến thức cần nhớ

Muốn tính tổng tiền hàng gồm nhiều loại khác giá, ta tính tiền từng loại (giá một đơn vị nhân với số lượng) rồi cộng lại.
Muốn tính số tiền được trả lại, ta lấy số tiền đưa ra trừ đi tổng tiền hàng.

🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

Mở bài này trong app ↗