Bài 1 · Bài 1 (Tiết 1)★Trang 34— Bài toán rút về đơn vị dạng chia – nhân (tìm giá trị nhiều phần)
Bài 1 (trang 34, Tiết 1). Có 72 hộp sữa chua chia đều vào 12 vỉ. Hỏi 5 vỉ như vậy có bao nhiêu hộp sữa chua?
Kiến thức cần nhớ
Bài toán liên quan đến rút về đơn vị: khi các phần chia đều bằng nhau, muốn tìm giá trị của một số phần bất kì, trước hết tìm giá trị của 1 phần (rút về đơn vị) rồi nhân với số phần cần tìm.
Có thể so sánh trực tiếp hai giá trị cùng loại bằng một tỉ số (phân số) thay cho việc rút về đơn vị.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho tổng số hộp sữa chua đã chia đều vào 12 vỉ và hỏi số hộp trong 5 vỉ — dấu hiệu “chia đều” cho biết mỗi vỉ có số hộp bằng nhau, nên phải tìm số hộp của 1 vỉ trước khi suy ra 5 vỉ. Bẫy hay gặp là lấy luôn 72 nhân hoặc chia cho 5 mà quên bước tìm số hộp mỗi vỉ.
1Cách 1. Rút về đơn vị
Định hướng. Đề cho tổng số hộp sữa chua đã chia đều vào 12 vỉ; tìm số hộp trong 1 vỉ trước rồi mới suy ra số hộp trong 5 vỉ.
Bài giải Mỗi vỉ có số hộp sữa chua là: 72:12=6 (hộp) 5 vỉ như vậy có số hộp sữa chua là: 6×5=30 (hộp) Đáp số: 30 hộp sữa chua.
Vậy 5 vỉ như vậy có 30 hộp sữa chua.
2Cách 2. Dùng tỉ số
Định hướng. So sánh trực tiếp số vỉ cần tìm với số vỉ đã biết bằng một phân số, rồi lấy tổng số hộp đã biết nhân với phân số đó.
5 vỉ so với 12 vỉ bằng phân số 125 (5 và 12 không có ước chung nào khác 1 nên không rút gọn được) 5 vỉ như vậy có số hộp sữa chua là: 72×125=30 (hộp) Đáp số: 30 hộp sữa chua.
Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1.
3Cách 3. Sơ đồ đoạn thẳng
Định hướng. Vẽ 12 phần bằng nhau ứng với 12 vỉ, tô đậm 5 phần đầu ứng với 5 vỉ cần tìm rồi tính theo từng phần bằng nhau trên sơ đồ.
Nhìn sơ đồ: cả đoạn thẳng chia làm 12 phần bằng nhau ứng với 72 hộp, nên mỗi phần bằng nhau ứng với: 72:12=6 (hộp) 5 phần tô đậm (ứng với 5 vỉ) có số hộp sữa chua là: 6×5=30 (hộp) Đáp số: 30 hộp sữa chua.
Vậy nhìn trên sơ đồ cũng cho kết quả 30 hộp sữa chua, khớp với hai cách trên.
Nhận xét. Ba cách đều dùng chung một tính chất: khi các vỉ có số hộp bằng nhau thì số hộp tỉ lệ thuận với số vỉ.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1: rút về đơn vị vừa nhanh vừa ít nhầm lẫn vì chỉ có hai phép tính chia rồi nhân.
Đáp số.30 hộp sữa chua.
Sai lầm thường gặp.Lấy 72:5 rồi nhân với 12 (nhầm vai trò của số vỉ và số hộp), hoặc quên viết đơn vị (hộp) sau mỗi phép tính.
🚀 Mở rộng.Thử tính xem 9 vỉ như vậy có bao nhiêu hộp sữa chua.
Bài 2 · Bài 2 (Tiết 1)★Trang 34— Hai bài toán rút về đơn vị độc lập trong cùng một câu hỏi
Bài 2 (trang 34, Tiết 1). Mẹ cắm đều 54 bông hoa cúc vào 6 lọ và cắm đều 45 bông hoa hồng vào 9 lọ khác. Hỏi: a) 5 lọ hoa cúc như vậy có bao nhiêu bông? b) 4 lọ hoa hồng như vậy có bao nhiêu bông?
Kiến thức cần nhớ
Hai bài toán tỉ lệ thuận độc lập nhau thì phải rút về đơn vị riêng cho từng đại lượng, không dùng chung số liệu.
Giá trị của 1 phần bằng tổng giá trị chia cho số phần chia đều.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho hai bài toán tỉ lệ độc lập trong cùng một câu: hoa cúc chia vào 6 lọ và hoa hồng chia vào 9 lọ, mỗi loại phải rút về đơn vị riêng vì số lọ và số bông của hai loại khác nhau. Bẫy hay gặp là lấy số liệu của loại hoa này để tính cho loại hoa kia.
1Cách 1. Rút về đơn vị
Định hướng. Rút về đơn vị cho từng loại hoa: tìm số bông trong 1 lọ hoa cúc và 1 lọ hoa hồng, rồi nhân với số lọ đề hỏi ở mỗi câu.
Tóm tắt a) 6 lọ hoa cúc: 54 bông — 5 lọ hoa cúc: ? bông b) 9 lọ hoa hồng: 45 bông — 4 lọ hoa hồng: ? bông
Bài giải a) Mỗi lọ hoa cúc có số bông là: 54:6=9 (bông) 5 lọ hoa cúc như vậy có số bông là: 9×5=45 (bông) Đáp số: 45 bông hoa cúc. b) Mỗi lọ hoa hồng có số bông là: 45:9=5 (bông) 4 lọ hoa hồng như vậy có số bông là: 5×4=20 (bông) Đáp số: 20 bông hoa hồng.
Vậy 5 lọ hoa cúc có 45 bông, 4 lọ hoa hồng có 20 bông.
2Cách 2. Dùng tỉ số
Định hướng. So sánh số lọ cần tìm với số lọ đã biết của cùng loại hoa bằng một phân số, rồi nhân với tổng số bông đã biết.
a) 5 lọ so với 6 lọ bằng phân số 65; 5 lọ hoa cúc có số bông là: 54×65=45 (bông) b) 4 lọ so với 9 lọ bằng phân số 94; 4 lọ hoa hồng có số bông là: 45×94=20 (bông) Đáp số: 45 bông hoa cúc; 20 bông hoa hồng.
Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1.
3Cách 3. Sơ đồ đoạn thẳng
Định hướng. Vẽ hai sơ đồ riêng: một sơ đồ chia 6 phần bằng nhau cho hoa cúc, một sơ đồ chia 9 phần bằng nhau cho hoa hồng, tô đậm đúng số phần đề hỏi.
a) Sơ đồ hoa cúc chia 6 phần bằng nhau ứng 54 bông nên mỗi phần bằng: 54:6=9 (bông); 5 phần tô đậm có: 9×5=45 (bông) b) Sơ đồ hoa hồng chia 9 phần bằng nhau ứng 45 bông nên mỗi phần bằng: 45:9=5 (bông); 4 phần tô đậm có: 5×4=20 (bông) Đáp số: 45 bông hoa cúc; 20 bông hoa hồng.
Vậy nhìn trên hai sơ đồ cũng ra đúng kết quả như hai cách trên.
Nhận xét. Hai câu a) và b) là hai bài toán tỉ lệ thuận độc lập, không được lấy số liệu của hoa cúc để tính cho hoa hồng.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1: rút về đơn vị riêng cho từng loại hoa, tránh nhầm lẫn số liệu giữa hoa cúc và hoa hồng.
Đáp số.a) 45 bông hoa cúc. b) 20 bông hoa hồng.
Sai lầm thường gặp.Lấy 45 bông hoa hồng chia cho 6 lọ hoa cúc (nhầm số liệu giữa hai loại hoa), hoặc chỉ làm một trong hai câu a, b.
🚀 Mở rộng.Thử tính xem 8 lọ hoa cúc và 6 lọ hoa hồng có tất cả bao nhiêu bông hoa.
Bài 3 · Bài 3 (Tiết 1)★★Trang 35— Lập bảng tỉ lệ: tìm số tiền mua theo số quyển vở, so sánh bằng tỉ số
Bài 3 (trang 35, Tiết 1). Số?
Số quyển vở
5
2
6
Số tiền mua (đồng)
42 500
?
?
b) Số tiền mua 6 quyển vở gấp ? lần số tiền mua 2 quyển vở.
Kiến thức cần nhớ
Giá tiền 1 quyển vở bằng số tiền mua 5 quyển chia cho 5, rồi nhân với số quyển cần tìm để hoàn thành bảng.
Vì cùng một giá tiền cho mỗi quyển nên số tiền mua 6 quyển gấp số tiền mua 2 quyển đúng bằng số lần mà 6 quyển gấp 2 quyển.
🧠 Phân tích tư duy
Bảng cho số tiền mua 5 quyển vở, hỏi số tiền mua 2 quyển và 6 quyển — dấu hiệu là các quyển vở cùng một giá nên số tiền tỉ lệ thuận với số quyển. Bẫy hay gặp ở câu b) là so sánh nhầm số quyển (6 và 2) mà quên đây là hai tỉ số bằng nhau nên có thể suy luận trực tiếp không cần tính lại từ đầu.
1Cách 1. Rút về đơn vị
Định hướng. Tìm giá tiền của 1 quyển vở trước, rồi nhân với 2 và với 6 để điền đủ bảng và trả lời câu b).
Tóm tắt 5 quyển vở: 42 500 đồng 2 quyển vở: ? đồng 6 quyển vở: ? đồng
Bài giải Giá tiền của 1 quyển vở là: 42500:5=8500 (đồng) Số tiền mua 2 quyển vở là: 8500×2=17000 (đồng) Số tiền mua 6 quyển vở là: 8500×6=51000 (đồng) Số tiền mua 6 quyển vở gấp số tiền mua 2 quyển vở số lần là: 51000:17000=3 (lần) Đáp số: 2 quyển vở: 17000 đồng; 6 quyển vở: 51000 đồng; gấp 3 lần.
Vậy bảng được điền đủ 17000 đồng và 51000 đồng, và 6 quyển vở gấp 2 quyển vở 3 lần.
2Cách 2. Dùng tỉ số
Định hướng. So sánh số quyển cần tìm với số quyển đã biết (5 quyển) bằng một phân số để tính thẳng số tiền, không cần qua giá tiền 1 quyển.
2 quyển vở so với 5 quyển vở bằng phân số 52; số tiền mua 2 quyển vở là: 42500×52=17000 (đồng) 6 quyển vở so với 5 quyển vở bằng phân số 56; số tiền mua 6 quyển vở là: 42500×56=51000 (đồng) Vì 6 quyển vở gấp 2 quyển vở đúng 3 lần (vì 6:2=3) nên số tiền mua 6 quyển vở cũng gấp số tiền mua 2 quyển vở đúng 3 lần. Đáp số: giống Cách 1.
Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1.
3Cách 3. Lập bảng tỉ lệ
Định hướng. Lập bảng tỉ lệ thể hiện đủ các mốc số quyển vở, điền dần số tiền tương ứng rồi nhìn bảng để so sánh trực tiếp.
Sai lầm thường gặp.Lấy 6 chia 5 hoặc 2 chia 5 rồi nhân ẩu không qua bước tìm giá 1 quyển dẫn đến sai số tiền; hoặc ở câu b) so sánh nhầm 6 với 5 thay vì so sánh 6 với 2.
🚀 Mở rộng.Thử tính xem 10 quyển vở cùng loại đó giá bao nhiêu tiền.
Bài 4 · Bài 1 (Tiết 2)★Trang 35— Bài toán rút về đơn vị dạng chia – chia (tìm số lượng mua được)
Bài 1 (trang 35, Tiết 2). Mẹ mua 4 kg cam phải trả tất cả 100 000 đồng. Hỏi nếu mẹ có 125 000 đồng thì mua được mấy ki-lô-gam cam loại đó?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số lượng mua được ứng với một số tiền cho trước, trước hết tìm giá của 1 đơn vị hàng hoá (rút về đơn vị), sau đó lấy số tiền đang có chia cho giá đó.
Đây là bài toán rút về đơn vị dạng chia — chia, khác với dạng chia rồi nhân.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho giá tiền của 4 kg cam rồi hỏi mua được bao nhiêu ki-lô-gam với một số tiền khác — phải rút về đơn vị bằng cách tìm giá 1 kg trước, sau đó lấy số tiền đang có chia cho giá 1 kg. Bẫy hay gặp là nhân thay vì chia ở bước thứ hai.
1Cách 1. Rút về đơn vị
Định hướng. Tìm giá tiền của 1 ki-lô-gam cam trước, rồi lấy số tiền mẹ đang có chia cho giá đó.
Tóm tắt 4 kg cam: 100 000 đồng ? kg cam: 125 000 đồng
Bài giải Giá tiền của 1 ki-lô-gam cam là: 100000:4=25000 (đồng) Nếu mẹ có 125 000 đồng thì mua được số ki-lô-gam cam là: 125000:25000=5 (kg) Đáp số: 5 kg cam.
Vậy mẹ mua được 5 kg cam.
2Cách 2. Dùng tỉ số
Định hướng. So sánh 125 000 đồng với 100 000 đồng bằng một phân số rồi nhân số ki-lô-gam đã biết với phân số đó.
125 000 đồng so với 100 000 đồng bằng phân số 100000125000, rút gọn bằng 45 (cùng chia cho 25 000) Số ki-lô-gam cam mua được là: 4×45=5 (kg) Đáp số: 5 kg cam.
Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1.
3Cách 3. Sơ đồ đoạn thẳng
Định hướng. Vẽ hai đoạn thẳng tỉ lệ: một đoạn ứng 100 000 đồng chia làm 4 phần bằng nhau (mỗi phần ứng 1 kg), đoạn còn lại dài hơn ứng 125 000 đồng, đếm xem đoạn đó chứa bao nhiêu phần bằng thế.
Mỗi phần bằng nhau trên sơ đồ ứng với: 100000:4=25000 (đồng), cũng chính là giá của 1 kg cam Đoạn 125 000 đồng chứa số phần bằng nhau là: 125000:25000=5 (phần), tức là 5 kg Đáp số: 5 kg cam.
Vậy nhìn trên sơ đồ cũng ra 5 kg cam, khớp với hai cách trên.
Nhận xét. Cả ba cách đều dựa trên việc 1 kg cam luôn có giá 25 000 đồng.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1: tìm giá 1 kg cam trước rồi chia luôn, không cần rút gọn phân số.
Đáp số.5 kg cam.
Sai lầm thường gặp.Lấy 125 000 nhân với 4 thay vì chia (nhầm vai trò nhân – chia giữa hai dạng rút về đơn vị).
🚀 Mở rộng.Thử tính xem nếu mẹ có 175 000 đồng thì mua được bao nhiêu ki-lô-gam cam cùng loại.
Bài 5 · Bài 2 (Tiết 2)★Trang 35— Rút về đơn vị dạng chia – chia (đổi số lượng đóng gói)
Bài 2 (trang 35, Tiết 2). Có 84 chiếc bánh được đóng đều vào 14 hộp. Hỏi 54 chiếc bánh cùng loại đó sẽ đóng được bao nhiêu hộp như vậy?
Kiến thức cần nhớ
Rút về đơn vị dạng chia — chia: tìm số lượng trong 1 phần trước, sau đó lấy tổng cần tìm chia cho số lượng đó để ra số phần.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho tổng số bánh và số hộp đóng đều, hỏi số hộp cần dùng cho một số bánh khác — phải tìm số bánh mỗi hộp trước rồi lấy số bánh cần đóng chia cho số đó. Bẫy hay gặp là lấy 54 chia cho 14 (nhầm số hộp gốc) thay vì chia cho số bánh mỗi hộp.
1Cách 1. Rút về đơn vị
Định hướng. Tìm số chiếc bánh có trong mỗi hộp trước, rồi lấy 54 chiếc bánh chia cho số đó để ra số hộp.
Tóm tắt 84 chiếc bánh: 14 hộp 54 chiếc bánh: ? hộp
Bài giải Mỗi hộp có số chiếc bánh là: 84:14=6 (chiếc) 54 chiếc bánh cùng loại đó đóng được số hộp là: 54:6=9 (hộp) Đáp số: 9 hộp bánh.
Vậy 54 chiếc bánh đóng được 9 hộp.
2Cách 2. Dùng tỉ số
Định hướng. So sánh 54 chiếc bánh với 84 chiếc bánh bằng một phân số tối giản rồi nhân với số hộp đã biết.
54 so với 84 bằng phân số 8454, rút gọn bằng cách chia cả hai cho 6 được 149 Số hộp cần dùng là: 14×149=9 (hộp) Đáp số: 9 hộp bánh.
Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1.
3Cách 3. Sơ đồ đoạn thẳng
Định hướng. Chia đoạn thẳng làm 14 phần bằng nhau ứng 14 hộp, tô đậm số phần vừa đủ chứa 54 chiếc bánh.
Mỗi phần bằng nhau ứng với: 84:14=6 (chiếc) Số phần cần tô đậm để đủ 54 chiếc bánh là: 54:6=9 (phần), tức là 9 hộp Đáp số: 9 hộp bánh.
Vậy nhìn trên sơ đồ cũng ra 9 hộp bánh, khớp với hai cách trên.
Nhận xét. Ba cách đều dựa trên việc mỗi hộp luôn đóng đúng 6 chiếc bánh.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1: tìm số bánh mỗi hộp trước, tránh nhầm số hộp gốc 14 với số hộp cần tìm.
Đáp số.9 hộp bánh.
Sai lầm thường gặp.Lấy 54:14 (chia nhầm cho số hộp gốc thay vì số bánh mỗi hộp).
🚀 Mở rộng.Thử tính xem 108 chiếc bánh cùng loại đóng được bao nhiêu hộp.
Bài 6 · Bài 3 (Tiết 2)★★Trang 35— Rút về đơn vị áp dụng cho chu vi hình có số cạnh khác nhau
Bài 3 (trang 35, Tiết 2). Từ một đoạn dây nhôm dài 52 cm, Việt gấp được một hình vuông (hình A). Hỏi nếu Mai muốn gấp một hình ngôi sao (hình B) thì phải dùng đoạn dây nhôm dài bao nhiêu xăng-ti-mét? Biết độ dài cạnh hình vuông bằng độ dài cạnh ngôi sao.
Kiến thức cần nhớ
Hình vuông có 4 cạnh bằng nhau; muốn tìm độ dài 1 cạnh, lấy độ dài cả đoạn dây chia cho 4.
Ngôi sao 5 cánh vẽ liền một nét có 10 cạnh bằng nhau; muốn tìm độ dài dây gấp ngôi sao, lấy độ dài 1 cạnh nhân với 10.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho độ dài cả đoạn dây dùng gấp hình vuông (4 cạnh bằng nhau) và yêu cầu tìm độ dài dây để gấp hình ngôi sao có cạnh bằng cạnh hình vuông — dấu hiệu quan trọng nằm ở hình vẽ: hình ngôi sao 5 cánh vẽ liền một nét có 10 cạnh bằng nhau (mỗi cánh góp 2 cạnh vào đường viền). Bẫy hay gặp là đếm nhầm ngôi sao chỉ có 5 cạnh (nhầm với 5 cánh sao).
1Cách 1. Rút về đơn vị
Định hướng. Tìm độ dài 1 cạnh hình vuông trước, rồi nhân với 10 vì hình ngôi sao có 10 cạnh bằng nhau và mỗi cạnh dài bằng cạnh hình vuông.
Tóm tắt Hình vuông (hình A): 4 cạnh bằng nhau, tổng độ dài dây là 52 cm Hình ngôi sao (hình B): 10 cạnh bằng nhau, mỗi cạnh bằng cạnh hình vuông
Bài giải Độ dài của một cạnh hình vuông là: 52:4=13 (cm) Vì hình ngôi sao có 10 cạnh bằng nhau và mỗi cạnh dài bằng cạnh hình vuông nên Mai phải dùng đoạn dây nhôm dài là: 13×10=130 (cm) Đáp số: 130 cm.
Vậy Mai phải dùng đoạn dây nhôm dài 130 cm.
2Cách 2. Dùng tỉ số
Định hướng. Vì các cạnh của hai hình đều bằng nhau nên độ dài dây tỉ lệ thuận với số cạnh; so sánh trực tiếp số cạnh của hình ngôi sao với số cạnh của hình vuông bằng một phân số.
Ngôi sao có 10 cạnh so với hình vuông có 4 cạnh bằng phân số 410, rút gọn bằng 25 (cùng chia cho 2) Độ dài đoạn dây nhôm để gấp hình ngôi sao là: 52×25=130 (cm) Đáp số: 130 cm.
Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1.
3Cách 3. Tách theo số cạnh trên hình vẽ
Định hướng. Quan sát hình vẽ, tách 10 cạnh của ngôi sao thành các nhóm 4 cạnh bằng đúng hình vuông để cộng dồn độ dài dây, không cần nhân trực tiếp với 10.
Nhìn hình vẽ: hình vuông có 4 cạnh bằng nhau dùng hết 52 cm dây Hình ngôi sao có 10 cạnh bằng nhau, mà 10=4+4+2 (hai lần đủ hình vuông và thêm 2 cạnh nữa) Độ dài 2 cạnh còn lại là: 52:4×2=26 (cm) Độ dài đoạn dây nhôm để gấp hình ngôi sao là: 52+52+26=130 (cm) Đáp số: 130 cm.
Vậy kết quả khớp với hai cách trên.
Nhận xét. Ba cách đều khẳng định hình ngôi sao có đúng 10 cạnh bằng nhau, gấp 2,5 lần số cạnh hình vuông.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1: đếm đúng ngôi sao có 10 cạnh rồi nhân thẳng với độ dài 1 cạnh, ít bước nhất.
Đáp số.130 cm.
Sai lầm thường gặp.Đếm ngôi sao chỉ có 5 cạnh (nhầm với 5 cánh sao) nên tính ra 13×5=65 cm — sai vì đường viền ngôi sao thực chất gồm 10 đoạn thẳng bằng nhau.
🚀 Mở rộng.Thử tính xem nếu Mai muốn gấp hai hình ngôi sao như vậy thì cần bao nhiêu xăng-ti-mét dây nhôm.
Bài 7 · Bài 4 (Tiết 2)★★Trang 36— Rút về đơn vị hai bước liên tiếp với đại lượng người – hàng
Bài 4 (trang 36, Tiết 2). Đội áo đỏ có 100 người xếp đều vào các hàng thì được 20 hàng. a) Nếu đội áo xanh có 85 người cũng xếp hàng như đội áo đỏ thì được bao nhiêu hàng? b) Đội áo vàng có số người nhiều hơn đội áo xanh là 50 người. Hỏi nếu cũng xếp hàng như đội áo đỏ thì đội áo vàng có số hàng nhiều hơn đội áo xanh bao nhiêu hàng?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số hàng của một đội khác xếp theo cùng một cách, lấy số người của đội đó chia cho số người có trong mỗi hàng (đã rút về đơn vị từ đội áo đỏ).
Số hàng nhiều hơn ứng với số người nhiều hơn: lấy số người chênh lệch chia cho số người mỗi hàng.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho số người và số hàng của đội áo đỏ để suy ra số người trong mỗi hàng, rồi dùng chung số người mỗi hàng đó cho cả đội áo xanh (câu a) và phần chênh lệch của đội áo vàng (câu b). Bẫy hay gặp ở câu b) là tính lại toàn bộ số hàng của đội áo vàng rồi quên trừ đi số hàng của đội áo xanh, thay vì nhận ra chỉ cần chia phần hơn 50 người cho số người mỗi hàng.
1Cách 1. Rút về đơn vị
Định hướng. Tìm số người trong mỗi hàng từ đội áo đỏ trước, rồi dùng số đó để tính số hàng của đội áo xanh và phần hàng nhiều hơn của đội áo vàng.
Tóm tắt Đội áo đỏ: 100 người, 20 hàng Đội áo xanh: 85 người, ? hàng Đội áo vàng: nhiều hơn đội áo xanh 50 người, số hàng nhiều hơn: ? hàng
Bài giải a) Số người trong mỗi hàng là: 100:20=5 (người) Số hàng của đội áo xanh là: 85:5=17 (hàng) b) Đội áo vàng có số hàng nhiều hơn đội áo xanh là: 50:5=10 (hàng) Đáp số: a) 17 hàng. b) 10 hàng.
Vậy đội áo xanh có 17 hàng, đội áo vàng có nhiều hơn đội áo xanh 10 hàng.
2Cách 2. Dùng tỉ số
Định hướng. So sánh trực tiếp số người của đội áo xanh và phần hơn của đội áo vàng với số người của đội áo đỏ bằng phân số, rồi nhân với 20 hàng.
a) 85 người so với 100 người bằng phân số 10085, rút gọn bằng 2017 (cùng chia cho 5); số hàng đội áo xanh là: 20×2017=17 (hàng) b) 50 người so với 100 người bằng phân số 10050, rút gọn bằng 21 (cùng chia cho 50); số hàng nhiều hơn là: 20×21=10 (hàng) Đáp số: a) 17 hàng. b) 10 hàng.
Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1.
3Cách 3. Lập bảng tỉ lệ
Định hướng. Lập bảng đối chiếu số người và số hàng của cả ba đội để nhìn ra ngay số hàng và phần chênh lệch mà không cần trình bày lại từng bước.
Mỗi hàng luôn có 100:20=5 (người) Bảng: đội áo đỏ 100 người — 20 hàng; đội áo xanh 85 người — 85:5=17 hàng; đội áo vàng 85+50=135 người — 135:5=27 hàng Nhìn bảng, đội áo vàng nhiều hơn đội áo xanh số hàng là: 27−17=10 (hàng) Đáp số: a) 17 hàng. b) 10 hàng.
Vậy kết quả khớp với hai cách trên, đồng thời cho biết đội áo vàng có 27 hàng.
Nhận xét. Câu b) không cần tính lại số hàng đội áo vàng từ đầu, chỉ cần lấy phần người chênh lệch (50 người) chia cho số người mỗi hàng.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 2 cho câu b): chỉ cần lấy 50 người chia cho 5 người mỗi hàng là ra ngay 10 hàng, không cần tính số hàng đội áo vàng.
Đáp số.a) 17 hàng. b) 10 hàng.
Sai lầm thường gặp.Ở câu b) tính lại toàn bộ số hàng đội áo vàng (135:5=27 hàng) rồi quên trừ đi 17 hàng của đội áo xanh; hoặc lấy 50 người chia cho 20 hàng thay vì chia cho 5 người mỗi hàng.
🚀 Mở rộng.Thử tính xem một đội áo tím có 155 người xếp theo cùng cách thì được bao nhiêu hàng.
Đối chiếu số hiệu bài tập theo SBT: https://loigiaihay.com/giai-bai-47-bai-toan-lien-quan-den-rut-ve-don-vi-tiet-1-trang-34-vo-bai-tap-toan-4-ket-noi-tri-thuc-voi-cuoc-song-a149680.html · https://loigiaihay.com/giai-bai-47-bai-toan-lien-quan-den-rut-ve-don-vi-tiet-2-trang-35-vo-bai-tap-toan-4-ket-noi-tri-thuc-voi-cuoc-song-a149692.html · https://vietjack.com/vbt-toan-4-kn/bai-47-bai-toan-lien-quan-den-rut-ve-don-vi.jsp
